Ulu Cami Ermenek

Eski Ermenek’te bütün şehre ve göle hâkim bir yerde konumlanan özel bir yapı, Ulu Cami. Karamanoğullarının en güzel camilerinden ve erken dönemde yapılmış olması nedeniyle Karamanoğulları mimarisi açısından büyük bir önem taşıyor. Karamanoğlu Mahmud Bey’in 1302-03 tarihlerinde yaptırdığı camide anıtsal bir son cemaat yeri bulunuyor.¹²⁵

Ulu Cami'nin Mimari Özellikleri ve Son Cemaat Yeri

Ulu Cami’nin “son cemaat yeri”nin kurgulandığı Anadolu’daki ilk cami olduğu belirtiliyor.¹²⁶ Ulu Cami’de son cemaat yeri batı yönünde ve neflere dikey düşüyor; yani Osmanlı camilerindeki gibi kıble duvarına paralel değil. Yine Ermenek’teki Sipas Camisi ve Akça Mescit’in son cemaat yerleri aynı konumdadır. Suut Kemal Yetkin, bunların ürkek son cemaat yeri denemeleri olduğunu belirterek daha sonra Osmanoğulları dâhil diğer beylikler tarafından izlenerek camilerin ayrılmaz bir mimari ögesi olacağı görüşünde.¹²⁷

Caminin Tarihçesi ve Kitabeleri

Son cemaat yerinde harime açılan kapının orijinal ahşap kanatları üzerinde sülüs hat yazısıyla yazılan 1302-1303 tarihli kitabede Karamanoğlu Mahmut Bey tarafından yaptırıldığı yazıyor.¹²⁸ Aynı kapının iç yüzündeki kemerin üzerinde son cemaat yerinin Hacı Seydi Ali tarafından 1543’te tamamlandığı belirtiliyor.¹²⁹ Caminin moloz taş örgüsü Karamanoğulları döneminden kalma ve son cemaat yerinin kesme taş örgüsü daha sonra eklenmiş ya da tamir ettirilmiş görünüyor.

İç Mekan Tasarımı ve Estetik Detaylar

Caminin mihrap önü kubbesi piramit külahlıdır ve Anadolu Selçuklu geleneğine uyuyor.¹³⁰ Caminin içindeki mihrap duvarına paralel sahınlardan biri ahşap mahfelle bütünleşmiş.¹³¹ Yamaca yaslanmış olan kuzey tarafı dışında cepheleri pencereli ve özellikle mihrap duvarındaki pencereleri bütün Ermenek manzarasına hâkim.