Karamanoğulları Beyi İbrahim Bey ve İlaldı Sultan’ın Çocukları (2)

Karamanoğlu II. İbrahim Bey'in Hayatı ve Ailesi

I. Murad'ın kızının torunu olan ve 1406 yılında doğduğu düşünülen II. İbrahim Bey, 58 yıl yaşamış ve yaklaşık 40 yıl tahtta kalmıştır.

Karamanoğlu II. Mehmed Bey'in oğlu olan İbrahim Bey'in annesinin adı İncu Hatun'dur. İ.H. Konyalı, İncu Hatun'un Mut'taki türbesinde gömülü olduğunu belirtir. Ancak İncu Hatun onun analığıdır ve Ermenek Tol Medrese'de gömülüdür.

İbrahim Bey'in Oğulları

Neşri, İbrahim Bey vefat edince İshak, Pir Ahmed, Karaman, Kasım, Alaeddin, Süleyman ve Nure Sofi adlarında yedi oğlunun kaldığını belirtir. Süleyman ile Nure Sofi'nin kaçıp Sultan II. Mehmed'e geldiklerini, diğerlerinin ise Karaman'da olduklarını söyler. Bunların yanında çocuklarının büyüğü olan İshak'ın bir cariyeden doğduğunu, diğerlerinin ise Çelebi Mehmed'in kızı Sultan Hatun'un çocukları olduğunu ekler.

İbn Kemal de Alaeddin yerine Ali ismini vererek yedi oğlunu saymıştır. Annelerini Yıldırım Han kızı Sultan Hatun olarak ifade etmiştir.

Ancak çocukların annesinin adı İlaldı Hatun olmakla birlikte Osmanlı sultanı Çelebi I. Mehmed'in kızıdır. Dolayısıyla her ikisi de Sultan Hatun ismini kullanmışlardır. Bunun yanında vakfiyede adı geçen Mehmed adlı oğlunu yazmamışlardır.

Şikari'ye Göre İbrahim Bey'in Oğulları

Şikari'ye göre ise, Osmanoğlu kızından yedi oğlu olan İbrahim Bey'in büyük oğlu Kasım Bey'dir. İshak, Alaüddin, Halil, Pir Ahmed, Yakub ve Küçük Mustafa diğer oğullarıdır. Şikari, İbrahim Bey'in hastalığı esnasında oğullarını başına toplayıp Kasım Bey'i yerine tayin ettiğini, İshak'a ve diğerlerine de yerler verdiğini belirtir.

İlaldı Hatun — Osmanlı ve Karamanoğulları Arasındaki Köprü

Karaman hükümdarı İbrahim'in en büyük oğlunun annesi cariyeydi ama diğer oğullarının birçoğu Osmanlı Sultanı Çelebi I. Mehmed'in kızı İlaldı Hatun'un çocuklarıydı.

Çelebi I. Mehmed'in kızı İncu ile Karamanoğullarından II. Mehmed Bey evlenmiştir. II. Mehmed Bey'in oğulları İbrahim, Ali ve İsa da Çelebi I. Mehmed'in kızlarıyla evlenmiştir.

İbrahim Bey ile İlaldı Sultan'ın evliliğinden Pir Ahmed Bey, Karaman Bey, Kasım Bey, Alaeddin Bey, Süleyman Bey, Nure Sufi Bey adlı oğulları ile Fatih Sultan II. Mehmed'in eşi olan kızları Gülşah Hatun olmuştur.

İlaldı Hatun'un Konya Darulhuffazı

İlaldı Hatun, Karamanoğlu İbrahim Bey'le evlenerek Osmanlı sarayından Karaman sarayına gelin geldikten sonra Konya'da bir darulhuffaz yaptırmıştır. Darulhuffazın ne zaman yaptırıldığı bilinmemektedir. Hem Kur'an-ı Kerim'in öğretildiği ve okutulduğu hem de hafızların yetiştirildiği genelde bir türbe içerisinde faaliyet gösteren kurumlara darulhuffaz denilirdi.

İbrahim Bey Döneminde Osmanlı ile Mücadeleler ve İlaldı Sultan'ın Rolü

Karamanoğlu II. Mehmed Bey bir top atışı sonucu ölünce İbrahim, Ali ve İsa adlı oğulları ile amcaları Bengi Ali Bey kaldı. Amcaları Karaman tahtına oturunca üç kardeş Osmanlı sultanı II. Murad'a müracaat ederek kendilerine yardım etmesini istediler.

II. Murad'dan aldığı destekle Karaman beyi olan İbrahim Bey, Hamidili'nden aldığı yerleri iade etti. Sultan Murad da buraları Şarabdar İlyas'a verdi. Bu arada II. Murad, üç kız kardeşini Ali, İsa ve İbrahim ile evlendirdi. Ali'ye Sofya sancakbeyliği ve İsa Bey'e Rumeli'nden bir sancak verildi.

Bu evlilik sayesinde alınan destekle kardeşlerden biri Karaman beyi olurken diğerleri Osmanlı yönetiminde sancakbeyi olarak görevlendirilmişti. Fakat bu iyi ilişkiler çok uzun sürmedi.

Osmanlı-Karamanoğulları Akrabalık İlişkisi

Osmanlı hükümdarı Çelebi I. Mehmed'in kızı İlaldı Hatun, Pir Ahmed Bey'in annesidir. İlaldı Hatun aynı zamanda Fatih Sultan II. Mehmed'in halasıdır.

Çelebi I. Mehmed, Karamanoğulları ile olan ilişkilerini düzeltmek için kızı İlaldı Hatun'u Karamanoğlu İbrahim Bey ile evlendirmiştir. Bu evlilikten 6 erkek 1 de kız çocuk dünyaya gelmiştir.

Bu 6 erkekten birisi Pir Ahmed Bey'dir. Annesinin Osmanlı hanedanına mensup olması nedeniyle Pir Ahmed Bey, daha sonra tahta çıkacak olan Fatih Sultan II. Mehmed ile hala çocuklarıdır.

Birbirine aile bağlarıyla bağlı olan kişilerin mevzubahis devletleri olunca tamamen yönetici vasıflarıyla hareket ettikleri anlaşılmaktadır. Bu çalışmada Çelebi Mehmed'in sekiz kızı olduğu anlaşılmıştır. Bunların kimlerle evli olduğu tespit edilmiştir. Ancak kızlardan birisinin ismi bilinmemektedir.

Ayrıca Karamanoğlu İbrahim Bey, İlaldı Hatun'dan önce bir cariye ile evliydi. Ancak cariye olan eşi 1432'de öldürülmüştür. Bu eşinden Mehmed ve İshak adlı oğulları olmuştur.

İlaldı Hatun'un Ölümü

1471 yılında, oğullarına yardım etmesi için Uzun Hasan'a giden İlaldı Hatun, yolda ölmüştür. Mezarı Çankırı İmaret Camii haziresindedir. Babaları için yaptığı arabuluculuğu oğulları için de yapmaya çalışmıştır.

Kaynak

Doç. Dr. Hamit Şafakcı, Artvin Çoruh Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü. Makale Gönderim Tarihi: 13.07.2018, Makale Kabul Tarihi: 24.04.2019. (belleten.gov.tr)

Not: Fotoğrafların çekimleri Şerafettin Güç'e ait olup, isteyen ismini kullanarak paylaşabilir.